نشریه تخصصی پژوهش های پیشرفت و تعالی

نشریه تخصصی پژوهش های پیشرفت و تعالی

جایگاه نیازهای معنوی در نظریه‌های انگیزش انسانی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
پژوهشگر گروه پژوهشی نوآوری اجتماعی مهر پژوهان
چکیده
انگیزش انسانی، به‌عنوان یکی از محورهای اصلی علوم اجتماعی، تحت تأثیر نیازهای زیستی، روان‌شناختی و معنوی قرار دارد. این پژوهش با هدف بررسی جایگاه نیازهای معنوی در نظریه‌های انگیزش انسانی و تلفیق دیدگاه‌های اسلامی با روان‌شناسی مدرن انجام شد. روش پژوهش، مرور نظری و تحلیلی منابع اسلامی و روان‌شناختی بود که از پایگاه‌های اطلاعاتی مانند SID، Magiran و Google Scholar و کتاب‌های مرتبط گردآوری شدند. مرور 63 مورد از منابع مذکور نشان داد که نیازهای معنوی، به‌عنوان بخشی از نیازهای فطری، در نظریه‌های سنتی مانند مازلو و آلدرفر به‌صورت ضمنی و در نظریه‌های جدیدتر مانند مدیریت ترور و مدل پیکنوس به‌صورت صریح‌تر مطرح شده‌اند. معنویت در محیط کار با افزایش انگیزه، خلاقیت و تعهد سازمانی رابطه مثبت دارد و هوش معنوی به‌عنوان عاملی کلیدی در تقویت انگیزه درونی شناخته می‌شود. این مطالعه بر ضرورت توجه به نیازهای معنوی در تدوین نظریه‌های انگیزش تأکید می‌کند و پیشنهاد می‌دهد که پژوهش‌های آینده با روش‌های تجربی، مانند مطالعات طولی و ترکیبی، تأثیر این نیازها را در رفتارهای انسانی بررسی کنند.
کلیدواژه‌ها